
۵ نوع رایج خیانت
خیانت به ارتباطی عاطفی یا عاشقانه گفته میشود که با شدت و اشتیاق با فردی غیر از همسر یا شریک عاطفی شکل میگیرد. این نوع رابطه ممکن است شامل صمیمیت جنسی باشد یا نباشد و در برخی موارد، مانند روابط آنلاین ، ممکن است دو طرف هرگز یکدیگر را بهصورت حضوری ملاقات نکرده باشند
بر اساس پژوهشهای روانشناسی، میانگین مدتزمان یک رابطه پنهانی بین شش ماه تا یک سال است هرچند برخی از این روابط ممکن است سالها ادامه یابند یا حتی به روابط پایدار و بلندمدت تبدیل شوند. اگر نگران هستید که شریک زندگیتان ممکن است درگیر چنین رابطهای باشد یا تردید دارید که رفتارهای خودتان ممکن است بهعنوان خیانت تلقی شود، شناخت انواع خیانت، ویژگیها و تأثیرات آنها بر روابط عاطفی میتواند به شما کمک کند تا موقعیت را بهتر درک کرده و تصمیمات آگاهانهتری بگیرید.
خیانت چیست ؟
خیانت نوعی بیوفایی و عدم تعهد در یک رابطه عاطفی متعهدانه است که معمولاً شامل دلبستگی عاطفی یا جسمانی شدید و عاشقانه میشود. این نوع خیانت بهندرت به یک رویداد یکباره محدود میشود و اغلب بهصورت یک الگوی رفتاری مداوم بروز میکند که اعتماد بین شرکای عاطفی را بهشدت خدشهدار میکند از دیدگاه روانشناسی، خیانت زمانی رخ میدهد که یکی از طرفین در رابطه، مرزهای توافقشده (چه بهصورت صریح و چه ضمنی) را نقض کند این مرزها ممکن است شامل ارتباط و صمیمیت عاطفی عمیق، روابط جنسی یا حتی ارتباطات آنلاین با فردی غیر از شریک اصلی باشد. بهعنوان مثال، برخی افراد ممکن است ارسال پیامهای عاطفی یا صمیمی به شخص دیگر را خیانت بدانند، در حالی که دیگران تنها روابط جنسی را بهعنوان خیانت در نظر میگیرند. این تفاوت در برداشتها نشاندهنده اهمیت گفتوگو و توافق بر سر مرزهای رابطه است
اسم های دیگر خیانت
خیانت معمولاً با عناوینی دیگر نیزمانند “بیوفایی”، یا “رابطه فرازناشویی” توصیف میشود. در صورتی که یکی یا هر دو طرف رابطه متأهل باشند، ممکن است از اصطلاح “رابطه خارج از ازدواج” استفاده شود. بسته به ماهیت و ویژگیهای رابطه، اصطلاحات دیگری مانند “رابطه عاطفی باز”، “ماجراجویی عاشقانه” یا حتی “خیانت مجازی” نیز به کار میروند. تعریف خیانت به انتظارات و توافقات زوجین در رابطه بستگی دارد. بر اساس مطالعات، خیانت در هسته خود نقض اعتماد و تعهد است که میتواند به اشکال مختلفی از تعاملات عاطفی تا روابط جسمانی بروز کند. این تنوع در تعریف خیانت، ضرورت گفتوگوهای باز و صادقانه درباره انتظارات و مرزها در روابط عاطفی را برجسته میکند برای مثال، پژوهشها نشان میدهند که در فرهنگهای مختلف، تعریف خیانت ممکن است متفاوت باشد. در برخی فرهنگها، حتی دوستی نزدیک با فردی غیر از شریک عاطفی میتواند بهعنوان خیانت تلقی شود، در حالی که در فرهنگهای دیگر، تنها روابط جنسی خارج از رابطه اصلی خیانت محسوب میشوند
دلایل وقوع خیانت
پژوهشهای روانشناسی دلایل متعددی را برای وقوع خیانت شناسایی کردهاند. برخی از این دلایل شامل موارد زیر هستند
نارضایتی عاطفی یا جنسی: زمانی که نیازهای عاطفی یا جنسی فرد در رابطه اصلی برآورده نمیشود، احتمال گرایش به روابط پنهانی افزایش مییابد
نیاز به تأیید و توجه: برخی افراد به دنبال تأیید هویت، جذابیت یا ارزشمندی خود از طریق رابطه با فرد دیگر هستند
فرصتهای محیطی: دسترسی آسان وسریع شبکههای اجتماعی، و پلتفرمهای آنلاین ، فرصتهای بیشتری برای ایجاد روابط و همچنین خیانت فراهم کرده است
کنجکاوی یا هیجانطلبی: برخی افراد به دلیل تمایل به تجربههای جدید یا فرار از روزمرگی به سمت این روابط کشیده میشوند
عوامل روانشناختی: کمبود اعتمادبهنفس، مشکلات هویتی یا حتی استرسهای زندگی میتوانند فرد را به سمت خیانت سوق دهند
از منظر تکاملی، برخی پژوهشگران معتقدند که تمایل به روابط فرازناشویی ممکن است ریشه در انگیزههای زیستی برای تنوعطلبی جنسی یا عاطفی داشته باشد. با این حال، این نظریهها همچنان مورد بحث هستند و عوامل اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی نیز نقش مهمی ایفا میکنند.
تاثیرات روابط پنهانی و خیانت بر رابطه اصلی
خیانت میتوانند تأثیرات عمیق و مخربی بر رابطه اصلی داشته باشند. این تأثیرات شامل کاهش اعتماد، افزایش تعارضات، و فروپاشی رابطه میشوند. بر اساس مطالعات، کشف خیانت میتواند منجر به واکنشهای عاطفی شدید مانند خشم، افسردگی، اضطراب و کاهش عزتنفس در شریک خیانتدیده شود . علاوه بر این، روابط فرازناشویی میتوانند دینامیک قدرت در رابطه را تغییر دهند و باعث شوند که زوجین برای بازسازی اعتماد و صمیمیت با چالشهای جدی مواجه شوند. با این حال، برخی زوجها با کمک مشاوره روانشناسی و زوجدرمانی میتوانند از این بحران عبور کرده و رابطه خود را بازسازی کنند
خیانت فقط جنسی نیست
خیانت فقط به معنای رابطهی جنسی با فردی خارج از چارچوب تعهد نیست. خیانت میتواند در نگاه، در گفتوگوهای پنهانی، در پنهانکاری، در اولویت دادنِ دیگری بر شریک زندگی و حتی در بیتوجهی مداوم نسبت به احساسات او شکل بگیرد. گاهی یک کلمهی صمیمانهی خارج از مرزها یا یک راز پنهان، به اندازهی یک رابطهی فیزیکی میتواند قلب شریک را جریحهدار کند.
اهمیت ماجرا این است که خیانت، پیش از آنکه جسمی باشد، روحی و عاطفی است. وقتی اعتماد شکسته شود، حتی کوچکترین رفتاری که نشان از بیوفایی داشته باشد، میتواند پایههای یک رابطه را لرزان کند. بنابراین برای حفظ یک رابطه سالم، باید مرزها را روشن دانست و درک کرد که وفاداری تنها به معنای پرهیز از رابطهی جنسی با دیگری نیست، بلکه احترام به اعتماد و احساسات طرف مقابل در همهی ابعاد زندگی است.
انواع خیانت
خیانت بسته به ماهیت و شدت آنها به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. در ادامه، انواع رایج این روابط با جزئیات بیشتری بررسی شدهاند
رابطه عاشقانه
روابط عاشقانه فرازناشویی، که گاهی به آنها “خیانت عاطفی-عاشقانه” گفته میشود، معمولاً ترکیبی از صمیمیت جنسی و دلبستگی عاطفی عمیق را شامل میشوند. این روابط اغلب با احساسات قوی مانند عشق، اشتیاق و وابستگی عاطفی همراهاند و میتوانند تأثیر مخربتری نسبت به روابط صرفاً جسمانی بر رابطه اصلی داشته باشند
در روابط غیرتکهمسری توافقی (مانند روابط باز یا پلیآموری)، ممکن است اصطلاح “رابطه عاشقانه” برای توصیف ارتباطی مشابه اما با توافق طرفین استفاده شود. با این حال، در روابط تکهمسری، این نوع رابطه معمولاً بهعنوان خیانت تلقی میشود و میتواند به فروپاشی رابطه منجر شود
رابطه گذرا
رابطه گذرا یا موقتی به ارتباطی عمدتاً جنسی بین دو نفر اشاره دارد که بدون انتظار برای ایجاد یک رابطه عاطفی عمیق یا رسمی شکل میگیرد. این نوع رابطه ممکن است بهعنوان “ماجراجویی کوتاهمدت”، “رابطهای زودگذر” یا “رابطهای یک شبه” شناخته شود
پژوهشها نشان میدهند که روابط گذرا اغلب به دلیل فرصتهای لحظهای، نیاز به هیجان یا تمایل به تنوع ایجاد میشوند و معمولاً از نظر عاطفی کمتر پیچیده هستند . با این حال، این نوع روابط نیز اعتماد را در رابطه اصلی بهشدت تضعیف می کنند و منجر به فروپاشی ارتباط میشوند
رابطه عاطفی
رابطه عاطفی پنهانی به ارتباطی غیرجنسی یا افلاطونی اشاره دارد که در آن دو نفر از نظر عاطفی به هم وابسته میشوند. این نوع رابطه فاقد صمیمیت جنسی است، اما شامل صمیمیت عاطفی عمیق و پایدار است که میتواند به همان اندازه روابط جنسی برای رابطه اصلی تهدیدآمیز باشد . بر اساس مطالعات، صمیمیت عاطفی در این نوع روابط اغلب عمیقتر و شدیدتر از صمیمیت در روابط صرفاً جنسی است بهعنوان مثال، به اشتراک گذاشتن احساسات شخصی، رازها یا رویاها با فردی غیر از شریک اصلی میتواند حس خیانت عاطفی را در شریک ایجاد کند.جالب توجه است که پژوهشها نشان میدهند تأثیرات روابط عاطفی معمولاً برای زنان سنگینتر است، در حالی که مردان اغلب از خیانتهای جسمانی بیشتر آسیب میبینند . این تفاوت ممکن است به دلیل تفاوتهای جنسیتی در اولویتبندی صمیمیت عاطفی در مقابل صمیمیت جسمانی باشد.
رابطه مجازی
با گسترش فناوری و شبکههای اجتماعی، نوع جدیدی از روابط به نام “خیانت مجازی” ظهور کرده است. این نوع رابطه شامل تعاملات عاطفی یا جنسی از طریق پلتفرمهای آنلاین، مانند شبکههای اجتماعی همچون اینستاگرام یا اپلیکیشنهای دوستیابی است. خیانت مجازی ممکن است شامل ارسال پیامهای عاشقانه، تصاویر صمیمی یا حتی تماسهای ویدئویی باشد.
پژوهشها نشان میدهند که خیانت سایبری به دلیل دسترسی آسان و امکان پنهانکاری، در سالهای اخیر افزایش یافته است این نوع خیانت میتواند به همان اندازه روابط حضوری برای رابطه اصلی مخرب باشد، زیرا اعتماد و صمیمیت را تضعیف میکند
راهکارهای پیشگیری از خیانت
گفتوگوی باز: صحبت کردن درباره انتظارات، نیازها و مرزهای رابطه میتواند از سوءتفاهمها جلوگیری کند.
تقویت صمیمیت: سرمایهگذاری در صمیمیت عاطفی و جنسی در رابطه اصلی میتواند احتمال گرایش به خیانت را کاهش دهد.
زوج درمانی: مراجعه به روانشناس یا زوجدرمانگر میتواند به شناسایی و حل مشکلات رابطه کمک کند.
مدیریت فضای مجازی: توافق بر سر استفاده از شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین میتواند از بروز خیانت مجازیجلوگیری کند . در صورتی که خیانت رخ داده باشد، زوجدرمانی میتواند به بازسازی اعتماد و بهبود رابطه کمک کند. رویکردهای درمانی مانند درمان هیجان مدار نشان دادهاند که در کمک به زوجین برای عبور از بحران خیانت مؤثر هستند .
نویسنده اصلی این مقاله :
Sheri Stritof
Sheri Stritof has written about marriage and relationships for 20+ years. She’s the co-author of The Everything Great Marriage Book
Johns KN, Allen ES, Coop Gordon K. The relationship between mindfulness and forgiveness of infidelity. Mindfulness. 2015;6:1462-1471. doi:10.1007/s12671-015-0427-2
Anand S, Ruhela S. Infidelity and psychosomatic concerns: A correlational review. IAHRW Int J Soc Sci. 2018;6(3):437-441.
Vossler A, Moller NP. Internet affairs: Partners’ perceptions and experiences of internet infidelity. J Sex Marital Ther. 2020;46(1):67-77. doi:10.1080/0092623X.2019.1654577
Rubel AN, Bogaert AF. Consensual nonmonogamy: Psychological well-being and relationship quality correlates. J Sex Res. 2015;52(9):961-82. doi:10.1080/00224499.2014.942722
American Psychological Association. Infidelity.
Fife ST, Gossner JD, Theobald A, Allen E, Rivero A, Koehl H. Couple healing from infidelity: A grounded theory study. J Soc Person Relation. 2023;40(12):3882-3905. doi:10.1177/02654075231177874
Whisman MA. Discovery of a partner affair and major depressive episode in a probability sample of married or cohabiting adults. Fam Process. 2016;55(4):713-723. doi:10.1111/famp.12185